Een erg goed geschreven stuk. Ik ben verder geen islamhater, en ben me verder heel goed bewust van grote hoeveelheden hypocrisie die deze jaren kenmerken. En zelfs als autochtoon christen vind ik vaker, dat Marcouch en Aboutaleb te weinig rekening houden met Islam, maar dat zorgt tenminste wel voor debat. (en dat is interessanter, dan wanneer autochtonen discussies organiseren, want meestal komen die niet erg ver.)

Het grootste punt van het stuk lijkt te zijn: Islamitische voorschriften over kleding en baard versus het krijgen van werk. (Handen schudden vind ik geen punt: de wet eist het niet, en dus moet zich in praktijk een culturele gewoonte ontwikkelen, waarbij er tolerantie is, en daar op een makkelijke manier mee omgegaan wordt. Ik zie niet in waarom dat niet kan. De aanpassingsfanaten moeten zich maar op andere dingen toeleggen.) Het probleem zal wel zijn, dat de overheid en/of de samenleving zeggen: als je je kansen op werk aanmerkelijk verkleint door je uiterlijk, dan heb je misschien ook wel geen recht op een uitkering meer. En dat zou moslims dus dwingen om voorschriften over uiterlijkheid te verzaken. En dat zou een inbreuk op de godsdienstvrijheid zijn. Een intrigerend probleem. Maar in dit geval weet ik niet, of moslims wel makkelijk wegkomen…

Het gaat om twee naast elkaar liggende systemen, die elk hun eigen eisen stellen. Als moslim moet je je houden aan Islamitische voorschriften, en als staatsburger moet je je houden aan de eisen van de Nederlandse wet. En als je iets wilt krijgen van overheidsinstanties, moet je ook voldoen aan de eisen die dat systeem stelt, tenzij je kunt aantonen dat ze onredelijk of onrechtmatig zijn.

Waar ik nou tegenaan loop, is dat ik het antwoord niet vind, als iemand het volgende stelt:
Bij botsingen zijn moslims vrij om te kiezen voor het ene of het andere systeem. Islam bevat uitdrukkelijk een Zakhaat-systeem voor uitkeringen aan mensen zonder inkomsten. (En juist de moslims die erg aan voorschriften over uiterlijk hechten, zijn vaak ook de moslims die Islam als totaalsysteem zien.) En als moslims als móslim eisen gaan stellen, dan kunnen zij die veel eerder aan de moslimwereld stellen, dan aan het Nederlandse systeem. Kortom, hevel het hele probleem maar over naar de moslimwereld: als die vindt, dat je je uitkering moet blijven houden, als je je kansen op werk in praktijk (aanmerkelijk) verkleint door voorschriften over uiterlijk, dan moet er misschien een apart systeem voor bijstand komen, waarbij moslims een bepaalde belastingvrijstelling krijgen, en er een apart Zakhaatsysteem ontwikkeld wordt.

Natuurlijk is dit een hilarisch voorstel. De moslimwereld zegt gegarandeerd nee. Niet enkel worden de uitkeringen dan gehalveerd, en kun je er niet eens meer van leven, maar ook het misbruik zal intern veel harder gecontroleerd gaan worden. De moslimwereld zal nog veel harder roepen dat het voorstel krankjorum is, dan autochtonen. Maar is de oplossing niet principieel juist? Islam is ook niet een godsdienst die zegt, dat je geld kunt eisen van ‘systemen van ongelovigen’. Moslims kunnen dus wel als staatsburger eisen stellen, maar juist niet als moslim.

Dat wordt anders, als het een inbreuk op de vrijheid van godsdienst maakt. Dan zou de Nederlandse eis onrechtmatig worden. Maar alweer: dit grondrecht is onderdeel van het westerse grondrechtenstelsel, en niet van Islam (ook al kent Islam eigen toleranties t.o.v. ‘ongelovigen’.) Het wordt dus beoordeeld naar westerse normen, niet naar islamitische wensen of opvattingen.
En vermoedelijk wordt dan geoordeeld: de godsdienst wordt niet verboden, noch tegengewerkt. De vrijheid om de godsdienst te belijden blijft. Gelovigen mogen hun kledingvoorschriften erg belangrijk vinden, maar een verbod van kleding is geen grote inbreuk op alle mogelijkheden om het geloof te kunnen belijden. Er moet dus wel respect voor die kledingvoorschriften zijn, maar daar is een grens aan, zodra dat de (seculiere) overheid veel geld kan gaan kosten. Dus mogen er eisen gesteld worden aan kleding tijdens sollicitaties en op het werk, waarbij een zekere aanpassing verlangd mag worden.

Ik vind dat oordeel heel ruimhartig hoor. Nogmaals: dat oordeel mag vanuit het Nederlandse systeem (of westerse mensenrechtensysteem) gegeven worden, en daarbij hoeft absoluut niet gekeken te worden naar wat welke moslim dan ook daar van vindt. In feite mág de (seculiere) overheid daar niet eens naar kijken. Die wordt juist geacht buiten het terrein van die godsdienst te blijven. De overheid moet helemaal vanuit zijn eigen systeem oordelen, en mag misschien niet eens rekening houden met moslims, die heel hard roepen hoe essentieel die kledingvoorschriften zijn.
Bedenk ook dat de mensenrechten vooral gericht zijn op onthouding van bepaald gedrag door de overheid. Daar zit je heel ver vanaf, in gevallen waarin het de overheid echt geld moet gaan kosten.
Alweer geldt: moslims zijn tevens participant in het westerse systeem, en zouden in die hoedanigheid dus eigenlijk moeten erkennen, dat het systeem, met zijn eigen uitgangspunten, goed werkt.

Het is uitkijken hoor. Protest tegen die kledingeisen kan koren op de molen van de racisten zijn: “zie je wel? Die lui komen alleen maar hier om in hun jurken in hun koffiehuizen te zitten, en zich te laten onderhouden door de belastingcenten, die de hardwerkende Nederlanders bij elkaar sprokkelen. Laat ze maar daar blijven. Hard aanpakken die lui.”
Moslims kunnen ook ontzettend makkelijk van hypocrisie beschuldigd worden: als zij in een Islamitisch land zouden wonen, hen hun kleding zou hun kansen op werk sterk verkleinen (om wat voor reden dan ook), zouden ze dan het lef hebben om een beroep op de Zakhaat te doen? Vermoedelijk niet.

Marcouch gaat wel te ver met de baard. Je kunt wel van kleding wisselen, maar niet van baard. En mensen mogen best tekenen van geloofsovertuiging dragen, net als de hoofddoek. Daar moet de samenleving dan maar aan wennen. Baarden zijn sowieso altijd al geaccepteerd hier. Maar er moet wel een bereidwilligheid zijn tot en zekere aanpassing. Wie enkel op zijn eigen standpunten blijft staan, of enkel over zijn eigen geloofsovertuiging roept, verdient helemaal geen bijval. Waarom zou iemand daar naar moeten luisteren? Ik zou niet weten waarom. De overheid kan makkelijk zeggen: Jij jouw geloof, en wij het onze: en die past dan gewoon zijn eigen regels toe. Klaar, einde verhaal.

En bijstandsambtenaren? Heilig zijn die bepaald niet. Er zitten ook echte klootzakken tussen. Ik sprak laatst een advocaat, die zei: ze klagen over geweld, maar als ik zie wat er gebeurt, verbaast het me nog dat er niet veel meer ambtenaren over de tafel getrokken worden. Maar toch moeten die beoordelingen maken van de manier waarop mensen zichzelf beter voor de arbeidsmarkt kunnen klaarstomen. Wees blij dat daar nog menselijke beoordelingen voor zijn, want als dat harde regels gaan worden, dan wordt het allemaal nog veel erger. Als zo’n ambtenaar dus zegt: zoals jij er uit ziet, wil bijna niemand op de arbeidsmarkt je, dan kan de eis om daar wat aan te doen terecht zijn.

Tot slot: noem het gerust discriminatie, dat bepaalde kleding niet gepikt wordt door werkgevers. Nou is de overheid wel verantwoordelijk voor de aanpak van discriminatie, maar niet voor het bestaan daarvan. De overheid moet dus wel wat doen, maar mag die situatie anderzijds gewoon als een gegeven feit op de arbeidsmarkt zien. Het gaat nu even niet over die arbeidsmarkt, maar over de bereidwilligheid om genoeg moeite te doen om werk te krijgen..

Ik vind het een moeilijke zaak hoor. Reageer maar, als er iets niet deugt.. Salam!